نوشته های یک ....

برگ سبز تحفه درویش

درس آزاد پیشنهادی برای فصل سرزمین من

کویر عالمی دیگر

کویر، سرزميني كه نهايت تلاش براي بقا را به تصوير مي كشد، جایی كه آب را با هيچ تجملي نمي توان پيمانه كرد،  آنجا كه سكوت موسيقي مداوم است . آنجا كه سايه ها تنها همراه رهنورد است، شب هاي كوير حكايت ديگريست. شب، آسمان كوير نگاهت را با خود مي برد تا آستانه عروج، محو مي شوي در نقطه و نور، ضربانت را در كم وزياد شدن نور ستارگان هم آوا مي بيني. . کوير مرکزي ايران که استان ما ،سمنان در همسایگی آن واقع شده است  ، طول آن از شرق به غرب ، از طبس به کاشان ، در حدود 600 کيلومتر است، و عرض آن، از جنوب به کوه هاي البرز به پايين از 150 کيلومتر تا 300 کيلومتر.                                               دانشمندان مي گويند در روزگارهاي ديرين کويرهاي ايران را دريايي مي پوشانده است . بعد به سبب کم باراني و گرماي هوا آب دريا به تدريج تبخير شد و سطح آن کوچک و کوچک تر گرديد تا اين که بستر دريا سرانجام به شکل شوره زارهاي وسيع و خشک امروز در آمد. از آن دريا در دشت کوير تنها دو درياچه باقي است : درياچه نمک در شمال شرقي کاشان و درياچه بسيار کوچک تر حوض سلطان در نزديکي جاده تهران – قم. اين دو درياچه هم مديون سرازير بودن سيلاب هاي بهاري از دامنه هاي البرز به سوي کوير است...اگر بخواهید از دامغان  از راه کویر به شهر یزد سفر کنید اولین درس طبيعت که به نسان داده می شود  ،«قناعت» است ، واژه اي که امروز دارد فراموش مي شود. اگر آب کم است ياد مي گيريندبا همان آب کم بسازند  . در امتداد راه ،آب انبار  هایی ساخته شده  ، به شکلي که هر قطره باراني که از آسمان ببارد ماه ها درآن بماند. گنبد آب ا نبار را بلند مي گیرند  تا از دور پيدا باشد و مسافران را راهنمايي کند.  شتر، چارپاي صبور و قانع ، حيوان آرماني براي سفر در کوير است. . اگر روز هوا بيش از حد گرم بود  می توانید در کاروانسراي منزل گاه استراحت نمایید  و شب ها راه بپیمایید و در  همین شب هاست که دومین درس طبیعت   به شما داده می شود که ، به آسمان پرستاره کوير چشم بدوزيد و به مدد جهت يابي با ستارگان پيش برانيد.آن چه در كوير مي‌رويد، گز و تاق است. اين درختان بي‌باك صبور و قهرمان كه ، بي‌نياز از آب و خاك و بي‌چشم داشت نوازشي و ستايشي، از سينه خشك و سوخته كوير به آتش سر مي‌كشند و مي‌ايستند و مي‌مانند؛ هر يك رب النوعي! بي‌هراس، مغرور، تنها و غريب. گويي سفيران عالم ديگرند كه در كوير ظاهر مي‌شوند اين درختان شجاعي كه در جهنم مي‌رويند. اما اينان برگ و باري ندارند، گلي نمي‌افشاند، ثمري نمي‌توانند داد، شور جوانه‌زدن و شوق شكوفه بستن و اميد شكفتن، در نهاد ساقه‌شان يا شاخه‌شان، مي‌خشكد، مي‌سوزد و در پايان به جرم گستاخي در برابر كوير، از ريشه‌شان بر مي‌كنند و در تنورشان مي‌افكنند و ... اين سرنوشت مقدر آنهاست. بيد را در لبه استخري، كناره جوي آب قناتي، در كوير مي‌توان با زحمت نگاهداشت. سايه‌اش سرد و زندگي بخش است. درخت عزيزي است اما همواره بر خود مي‌لرزد. در شهرها و آباديها نيز بيمناك است، كه هول كوير در مغز استخوانش خانه كرده است. كوير انتهاي زمين است؛ پايان سرزمين حيات است. در كوير گويي به مرز عالم ديگر نزديكیم و از آن است كه پيامبران همه از اينجا برخاسته‌اند و به سوي شهرها و آباديها آمده‌اند.

کویر

از نسل آفتابم و دنیای من کویر     لب تشنه ام،سرابم و دریای من کویر

من عاشقم به هر چه در اینجا نهفته است   معشوق مهربان و دل آرای من کویر

دشتِ سفید و صافِ نمک زار دیدنیست     جان داده ماه روی فریبای من،کویر

سرسبزی و طراوت و سرخی از آن تو   تنها امید روشن فردای من،کویر

"ساقی" دگر بهانه برای غزل مجو    زیباترین شروع غزلهای من، کویر

 

 خود ارزیابی :

1- چند شهر که در همسایگی دشت کویر است نام ببرید ؟2- کویر چه چیزهایی به ما می آموزد ؟3-  در مورد جمله ی« پیامبران همه از این جا برخاسته اند »توضیح دهید؟

 نکته اول

به این کلمات توجه کنید الف : کویر ،شهر،دریاچه ،دانشمند ،مرد  ب:سمنان ،طبس ،  تاغ،آرش

کلمات بند الف  که شامل همه ی افراد هم جنس یا  هم نوع خود  می شود  را  «اسم عام »می گویند .و واژه های بند «ب» که بر فرد یا چیز  خاصی دلالت می کنند «اسم خاص » می گویند تمام اسامی افراد و مکان ها اسم خاص هستند

کار گروهی :

1- از کتاب کویر دکتر شریعتی متنی بنویسید و در کلاس بخوانید

2- مناظره ای بین یک تک درخت در بیابان و یک درخت در یک جنگل انبوه بنویسید و آن را به صورت نمایش در کلاس اجرا کنید

3-محل زندگی خود راغ توصیف کنید

 نکته دوم

هر گاه بخواهیم شهر یا منطقه ی خود را توصیف کنیم به نکاتی مانند موقعیت جغرافیایی ،آثار قدیمی و باستانی ،آداب و رسوم و شیوه ی زندگی مردم و جاذبه های گردشگری و مناظر طبیعی آن توجه می کنیم ودر کنار آن به مسائل حاشیه ای نیز می پردازیم .

نوشتن

 1- با واژه های زیر جمله بسازید قناعت                 خنکای شب                           آوای کویر

 2- اسم های عام و خاص زیر را مشخص کنید

 پایتخت  سعدی   اردکان   آرامگاه    فرزانه     دانشجو      دشت    یزد    فرمان   روستا  پسر

3- درباره ی ضرب المثل «لنگه کفشی در بیبان غنیمت است » چه می دانید توضیح دهید

4- دو ترکیب وصفی و دو ترکیب اضافی در درس بیابید

5- انشا

 در توصیف ظاهری افراد به حالت چهره و حالت کلی اندام می پردازیم

 

 

+ نوشته شده در  جمعه 20 اسفند1389ساعت 23:1  توسط  طالع   |